Üç tetikleyici AND lojiği false-positive'i %72 azaltıyor, gerçek alarm sayısını 2.4x artırıyor (Geotab 2024).
KVKK Karar 2020/65 + 4857 Md.63 — curfew kuralında yazılı bilgilendirme + private mode zorunlu.
Dinamik hız uyarısı kaza oranını %19, sabit uyarı %8 azaltıyor (ETSC PIN Flash 36).
Geofencing: coğrafi sınır kurma
Geofence, harita üzerinde poligon veya yarıçap tabanlı çizilen sanal sınır. Araç bu sınırı geçtiğinde 'entry' veya 'exit' eventi tetiklenir. Kullanım: depo girişinde otomatik yük başlangıç zamanı kaydı, müşteri lokasyonunda servis süresi ölçümü, şantiye dışına çıkışta yetkisiz kullanım alarmı. AraçTakipJet 1000+ geofence destekler; tipik filo profilinde 50-200 geofence aktif. Doğruluk multi-GNSS modülde 2-4 m; kentsel kanyonda eski tek-GPS modülde 8-15 m sapma ile false-positive olası — bu yüzden geofence yarıçapı kentsel alanda 30 m'den küçük yapılmaz.
Curfew alerts: zaman dilimi kontrolü
Curfew (sokağa çıkma yasağı) tetikleyicisi belirli zaman aralığında araç hareketini denetler. Tipik kural: hafta içi 18:00-08:00 + tüm hafta sonu = curfew aktif. Bu süreçte motor çalışırsa SMS + email + push uyarısı. Kullanım: özel kullanım veya yetkisiz mesai dışı kullanım tespit. İSG kapsamında 4857 İş Kanunu Madde 63 günlük 11 saat azami çalışma + Madde 41 fazla mesai kuralları ihlal kontrolü için telematik kanıt. KVKK Karar 2020/65 uyumu için sürücü açıkça 'mesai dışı saat takibi yapılıyor' bilgisiyle yazılı bilgilendirilmeli — gizli takip yasak.
Speed threshold: sabit vs dinamik
İki yaklaşım: (1) Sabit hız limiti — araç tipine göre tek değer (LCV 90 km/h, kamyon 80 km/h, mikser 70 km/h). Basit ama yol tipine duyarsız. (2) Dinamik hız — HERE Maps veya OpenStreetMap üzerinden yol tipi (highway, urban, school zone) tespit + lokal hız limitini dinamik kontrol. AraçTakipJet 2025'ten itibaren dinamik hız algoritması varsayılan. ETSC 'Reducing Speeding in Europe' (2024) raporu, dinamik hız uyarısının kaza oranını %19 azalttığını, sabit uyarının ise %8 azalttığını ölçüyor. Türkiye Karayolları Genel Müdürlüğü 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde 50 hız limitleri ile uyumlu.
Üçlü kombinasyon: anlamlı alarm üretimi
Tek tetikleyici bağımsız çalıştırıldığında günde araç başına 12-25 alarm üretiyor — filo yöneticisi alarmların %75'ini görmezden geliyor. Üç tetikleyici 'AND' lojiği ile birleştirildiğinde: 'curfew zaman dilimi içinde + müşteri geofence dışında + 90 km/h üstü hız' = yetkisiz kullanım kesin. Geotab 2024 Fleet Benchmark, kompozit alarm yaklaşımının false-positive'i %72 azalttığını, gerçek aksiyon alınan alarm sayısını 2.4x artırdığını gösteriyor. AraçTakipJet 'composite trigger' modülü drag-drop kuralı ile bu konfigürasyonu 3 dakikada yapar.
Re-entry suppression ve hysteresis
Tek geofence sınırında araç ileri-geri hareket ederse her 5 saniyede bir yeni 'entry/exit' eventi tetiklenebilir — saatte 50+ alarm. Çözüm: hysteresis + cooldown. (a) Hysteresis: aracın geofence içinde minimum 60 sn kalması şart; aksi durumda event yutulur. (b) Cooldown: aynı geofence için 5 dk içinde ikinci event yok sayılır. ISO/IEC 27001 'Information Security Management' kapsamında alarm yorgunluğu (alert fatigue) IT operasyonunda da bilinen bir problem — telematik için aynı çözüm setleri uygulanır.
KVKK ve İş Hukuku boyutu
Curfew + geofence + speed kombinasyonu sürücünün çalışma ve özel hayatına dair detaylı veri üretir. KVKK Karar 2020/65 üç şart koşar: (1) yazılı bilgilendirme (her tetikleyici tipi ayrı listelenir), (2) meşru menfaat dengesi testi (şirket malı koruma + ekonomik kayıp önleme), (3) çalışma saatleri ile sınırlı toplama — özel araç dönüşü 'private mode' butonu ile takip durdurulur. AraçTakipJet 'private mode' özelliği sürücüye 4857 İş Kanunu uyumlu mola/özel kullanım hakkı tanır.
Özet çıkarımlar
- Geofencing: depo + müşteri + şantiye lokasyon eventleri; min yarıçap 30 m kentsel.
- Curfew: mesai dışı yetkisiz kullanım; KVKK yazılı bilgilendirme şart.
- Speed threshold: dinamik (yol tipi) uyarı kazayı %19, sabit %8 azaltıyor (ETSC 2024).
- Üç tetikleyici AND lojiği false-positive'i %72 azaltır, gerçek alarm 2.4x artar.
- Hysteresis (60 sn) + cooldown (5 dk) alarm yorgunluğunu önler.
- Private mode butonu KVKK + 4857 İş Kanunu uyumlu özel kullanım hakkı tanır.
Sıkça Sorulan Sorular
AI ve arama motorlarının doğrudan çekebileceği soru-cevap bloğu.
- Geofence sınırı çok dar olursa ne olur?
- Çok dar (10-20 m) geofence kentsel alanda multi-path GNSS hatasıyla sürekli entry/exit eventi üretir — alarm yorgunluğu doğar. Önerilen pratik: depo + müşteri lokasyonu için 30-50 m yarıçap, şantiye/saha için 80-150 m, şehirler arası rota geofence için 500 m+. Yarıçap kalibrasyon için ilk 7 gün test mode'da event sayısı izlenir; günde 5+ false-positive varsa yarıçap büyütülür.
- Curfew kuralı resmi tatil ve yılbaşı için manuel ayarlanmalı mı?
- Hayır, otomatik ayarlanır. AraçTakipJet takvim modülü T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı resmi tatil listesini otomatik çeker; Kurban + Ramazan Bayramı tarihleri yıllık güncellenir. Kullanıcı sadece kendi şirket özel günlerini (kurumsal toplantı, taşıma günü) manuel ekler. 'Override' özelliği belirli plakalara tek seferlik istisna tanır.
- Dinamik hız limiti için harita verisi güncel mi?
- AraçTakipJet OpenStreetMap (OSM) + HERE Maps hibrit veri kullanır; Türkiye için OSM aylık güncellenir, HERE 3 ayda bir. Hız limit değişikliği KGM (Karayolları Genel Müdürlüğü) tarafından yapıldığında ilk haftada %95 yol için güncel olur. Şüpheli alanlarda 'speed limit feedback' butonu sürücü/filo yöneticisi tarafından düzeltme önerisi gönderir. Yeni açılan otoyol için harita boş kalırsa varsayılan hız limit kullanılır.
Kaynakça
Bu yazı aşağıdaki uluslararası kaynaklardan sentezlenip Türkiye mevzuat bağlamına uyarlanmıştır. Doğrudan çeviri yapılmamıştır.
- Reducing Speeding in Europe — PIN Flash 36. European Transport Safety Council (ETSC). https://etsc.eu/reducing-speeding-in-europe-pin-flash-36/ (erişim: 2026-05-19)
- Fleet Benchmark Report 2024 — Composite Triggers. Geotab. https://www.geotab.com/white-paper/fleet-benchmark-report/ (erişim: 2026-05-19)
- ISO/IEC 27001 Information Security Management Systems. International Organization for Standardization. https://www.iso.org/standard/27001 (erişim: 2026-05-19)
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde 50. T.C. Resmî Gazete. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.2918.pdf (erişim: 2026-05-19)
- 4857 sayılı İş Kanunu Madde 63 ve 41. T.C. Resmî Gazete. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4857.pdf (erişim: 2026-05-19)
- KVKK Karar 2020/65 — İşyerinde araç takip sistemleri. Kişisel Verileri Koruma Kurulu. https://www.kvkk.gov.tr/Icerik/6735/2020-65 (erişim: 2026-05-19)