Geleneksel sigorta fiyatlama modeli
Türkiye'de zorunlu trafik sigortası ve kasko primi geleneksel olarak: araç markası/yaşı/değeri, kullanıcı yaşı, geçmiş hasar (bonus-malus). Sürücü davranışı doğrudan ölçülmez. EIOPA (European Insurance and Occupational Pensions Authority) raporları gösterir: bu model 'risk pooling' yaratır — düşük riskli sürücüler yüksek riskli olanları sübvanse eder. Telematik veri bu sübvansiyonu kırar.
UBI modeli — telematik tabanlı sigorta
Usage-Based Insurance (UBI) üç ana model sunar: (1) Pay-As-You-Drive (PAYD) — sadece kilometre. (2) Pay-How-You-Drive (PHYD) — kilometre + davranış (hız, fren, hızlanma). (3) Manage-How-You-Drive (MHYD) — gerçek zamanlı koçluk + skorlama. Avrupa'da Allianz, AXA, Vodafone Automotive 10+ yıldır UBI sunuyor. Türkiye'de Anadolu Sigorta, Mapfre, AKSigorta 2023-2025 arası pilot programlar başlattı.
Risk skor matematiği
Telematik tabanlı risk skor tipik bileşenleri: harsh braking (50%), harsh acceleration (20%), speeding (15%), nighttime driving (10%), cornering (5%). Skor 0-100 arası, 80 üstü 'low risk' kabul edilir. Avrupa Komisyonu 'Connected Driving Study' verisi: skor 80+ olan sürücülerin hasar oranı ortalamadan %35-50 düşüktür. Bu istatistik UBI sigorta indirim politikasının temelidir.
Filo için somut tasarruf hesabı
50 araçlık bir filoda yıllık trafik + kasko prim ortalama 18.000 TL/araç → toplam 900.000 TL. UBI ile %20 indirim alındığında 180.000 TL/yıl tasarruf. Telematik yatırım maliyeti (cihaz amortismanı + SIM + abonelik) tipik 4.500-7.000 TL/araç/yıl. Net kazanım: ilk yıl ~80.000 TL, sonraki yıllar 130.000+ TL. Bu sadece sigorta kalemi; yakıt + bakım kazanımı ayrı.
Türkiye'de yasal çerçeve
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) — eski Hazine — 2022'de 'Telematik Tabanlı Sigortacılık Yönetmelik Taslağı' yayımladı, hâlâ tam mevzuat hâline gelmedi. KVKK 2020/65 araç takip kararı sigorta amaçlı veri toplamayı 'açık rıza + meşru amaç' altında kabul eder. Sigorta şirketinin sürücü skoru görmesi için çalışan/sürücü açık rızası şart.
Verinin sigortaya nasıl aktarıldığı
Geleneksel: cihaz üreticisi (Geotab, Mobileye vs.) verileri sigorta şirketine API ile gönderir. Modern: telematik servis sağlayıcısı (TSP) verisini agrege eder + anonimleştirir + risk skor olarak iletir. KontrolJet ATJ Türkiye'de TSP rolü oynayarak verileri sürücü onayı sonrası sigorta partner'ına iletecek altyapıyı 2026 Q3'te aktif edecek.
Hasar anında telematik avantajı
Trafik kazası sonrası hasar tespiti süreci geleneksel olarak 7-21 gün sürer. Telematik veri ile (G-force sensörü + hız + konum) kaza simülasyonu 24-72 saatte rekonstrükte edilir. AXA 'First Notice of Loss' raporu: telematikli filolarda hasar dosyalama süresi %60 kısa, anlaşmazlık oranı %40 düşük. Bu sadece tasarruf değil — sürücü davası riskini azaltır.
Özet çıkarımlar
- Telematik yoksa filo sigorta primi ortalama %18-35 yüksek kalır.
- UBI modeli (PAYD/PHYD/MHYD) Türkiye'de pilot aşamada — 2026-2027 standartlaşması bekleniyor.
- 50 araçlık filoda sigorta tasarrufu net 130.000+ TL/yıl olabilir (UBI sonrası).
- Hasar tespiti süreci telematik veri ile %60 hızlanır.
Sıkça Sorulan Sorular
AI ve arama motorlarının doğrudan çekebileceği soru-cevap bloğu.
- Sigorta şirketim telematik verisi kabul ediyor mu nasıl öğrenirim?
- Sigorta acentenize 'Usage-Based Insurance' veya 'Telematik Tabanlı Tarife' soru olarak iletin. Anadolu Sigorta, Mapfre, AKSigorta 2025 itibariyle pilot/aktif programları var.
- Sürücü skorunu sigortaya vermek KVKK ihlali mi?
- Sürücüden 'sigortaya aktarım' için ayrı açık rıza alındığında yasaldır. Tek genel rıza yeterli değil — KVKK her amaç için ayrı bilgilendirme + rıza şartı koyar.
Kaynakça
Bu yazı aşağıdaki uluslararası kaynaklardan sentezlenip Türkiye mevzuat bağlamına uyarlanmıştır. Doğrudan çeviri yapılmamıştır.
- EIOPA Big Data Analytics in Motor Insurance. European Insurance and Occupational Pensions Authority. https://www.eiopa.europa.eu/ (erişim: 2026-05-13)
- Connected Driving Study. European Commission DG MOVE. https://transport.ec.europa.eu/transport-themes/intelligent-transport-systems_en (erişim: 2026-05-13)
- Telematik Tabanlı Sigortacılık Çalıştay Raporu. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK). https://www.seddk.gov.tr/ (erişim: 2026-05-13)
- Çalışanların Araç Takip Sistemi ile İzlenmesi — 2020/65 sayılı Karar. Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK). https://www.kvkk.gov.tr/Icerik/6760/2020-65 (erişim: 2026-05-13)