EU Mobility Package 2026: Türk Uluslararası Taşımacısının Yeni Yükümlülükleri

Avrupa Komisyonu 2020'de yürürlüğe koyduğu Mobility Package üç regülasyon temelinde işliyor: (1) Regulation (EU) 2020/1054 — çalışma ve dinlenme süreleri + sürücü ev dönüş hakkı, (2) Regulation (EU) 2020/1055 — kabotaj, kuruluş kuralları ve araç dönüş yükümlülüğü, (3) Regulation (EU) 2020/1056 — eFTI (elektronik yük taşımacılığı bilgisi). Türk taşımacı, Türkiye-AB Ortaklık Konseyi 1/95 kararı çerçevesinde malların serbest dolaşımından yararlansa da AB içinde fiziksel olarak hareket eden her TIR bu üç metnin yetki alanına giriyor. Avrupa Komisyonu Mobility and Transport DG, 21 Şubat 2022 tarihli yorum notunda üçüncü ülke taşımacılarının da posted worker, kabotaj ve tachograph kurallarına tabi olduğunu açıkça vurguladı.

Commission Implementing Regulation (EU) 2021/1228 ile yeni nesil 'Smart Tachograph V2' tanımlandı. Takvim: (a) 21 Ağustos 2023 sonrası tescilli her yeni N2/N3 araçta V2 zorunlu, (b) 31 Aralık 2024 itibariyle AB iç sınırını geçen Smart Tachograph V1 olanlar V2'ye yükseltilmek zorunda, (c) 1 Temmuz 2026 itibariyle de eski analog/dijital tachograph'lı 3,5-7,5 t araçlar uluslararası operasyonda V2 takmak zorunda. V2'nin V1'den farkı: DSRC + GNSS pozisyon kaydı her sınır geçişinde otomatik, OSNMA (Galileo authentication) ile spoofing koruması ve kabotaj yük etiketi. Türk taşımacı için yatırım: cihaz başı 1.200-1.800 EUR + atölye montaj 200-400 EUR.

Regulation 2020/1054 Madde 1(6): işveren, sürücünün her 4 hafta içinde işveren operasyonel merkezine veya sürücünün ikametgahına dönmesini organize etmek zorunda. İki haftalık 'regular weekly rest' (45 saat) artık araç kabinde geçirilemez — uygun konaklamada (otel, motel) geçirilmeli ve masrafı işverene ait. Bu kural Türk plakalı çekicilerle Doğu Avrupa-Almanya hattında sürekli rotasyon yapan taşımacıyı doğrudan etkiledi. Almanya BAG (Bundesamt für Güterverkehr) 2024 denetiminde araç kabinde haftalık rest delili (otopark fişi + tachograph cross-check) talep ediyor. İhlal cezası Almanya'da sürücü başına 500 EUR, işveren tarafında araç başına 1.500-3.000 EUR.

Regulation 2020/1055 Madde 8: bir Türk plakalı çekici AB üye devletinde uluslararası taşıma boşalttıktan sonra 7 gün içinde maksimum 3 kabotaj yapabilir; sonrasında 4 gün 'cooling-off' süresinde aynı üye devlette kabotaj yasak. Ayrıca her 8 haftada bir araç, kayıtlı olduğu üye devlete dönmek zorunda. Türk plakalı araçlar için bu son hüküm ECMT izin sistemi ile birlikte değerlendiriliyor — pratikte 8 haftada bir Türkiye dönüşü gerekli. AraçTakipJet gibi telematik altyapı, kabotaj sayısı + cooling-off saati + ev üssü dönüş periyodunu otomatik raporlayarak ihlal riskini operasyondan önce uyarıyor.

Direktif (EU) 2020/1057 uyarınca AB içinde uluslararası taşıma (cross-trade) veya kabotaj yapan her sürücü için Internal Market Information System (IMI) üzerinden 'posting declaration' yapılmalı. Bildirim sürücü, plaka, sözleşme, ücret bordrosu ve A1 sosyal güvenlik formunu içerir. Belçika, Hollanda ve Almanya bildirimsiz operasyonda araç başına 10.000-30.000 EUR ceza uyguluyor. Türk taşımacı için 'transit' (Türkiye → Almanya → İspanya gibi tek yön transit) bildirim gerektirmez; ancak cross-trade (Almanya → Fransa boşaltma) ve kabotaj bildirim gerektirir.

Regulation 2020/1056 (eFTI) 21 Ağustos 2025'ten itibaren AB yetkili otoritelerinin elektronik formatta sunulan yük bilgisini (CMR, transit deklarasyonu, ADR bilgisi) kabul etmesini zorunlu kıldı. eFTI sertifikalı platform üzerinden veri sunan taşımacı kağıt CMR taşımak zorunda değil. Komisyonun Implementing Regulation (EU) 2024/2982 ile teknik şartnamesi yayımlandı. Türk taşımacı için fırsat: e-CMR ile eFTI uyumlu platform kullanırsa sınır geçişlerinde kağıt belge denetim süresi 8-15 dakikadan 60-90 saniyeye düşüyor.

Türk plakalı aracın AB içindeki tachograph + GPS + posted worker verisi hem KVKK Madde 9 (yurt dışına veri aktarım) hem GDPR Madde 44 kapsamında. KVKK Karar 2020/65 ile uyumlu olarak: (a) sürücüye AB içinde de telematik takibinin yapıldığı, (b) verinin AB platformunda işlenebileceği, (c) saklama süresi (tachograph 1 yıl + işveren 2 yıl) ayrıntılı bilgilendirilmeli. AraçTakipJet bulut altyapısı veriyi Türkiye + Frankfurt çift bölgede tutar; Schrems II sonrası SCC + TIA dokümantasyonu standart.